Vandaag, woensdag 2 maart, herdenken we o.a. de volgende feiten die met elkaar in verband staan:

  • 175 jaar geleden werd Texas Onafhankelijk en was de belegering van The Alamo volop aan de gang.
  • 150 jaar geleden werd Texas lid van de Geconfedereerde Staten van Amerika.
  • 218 jaar geleden werd Sam Houston geboren.


MEXICO

Na de ondertekening van “Het Plan van Iguala” (“Plan van de Drie Garantiën”) door Vicente Guerrero (geb. 1782), Guadalupe Victoria (geb. 1786) en Agustín de Iturbide (geb. 1783) vormden de drie het “Leger van de Drie Garantiën”, waarbij opstandelingen uit het hele land zich aansloten.

Juan O'Donojú

Vicekoning Juan de O’Donojú (geb. 1762), die van Ierse afkomst was en eigenlijk John O’Donahue heette, was in 1820 tot vicekoning van Nieuw-Spanje benoemd. Toen hij aankwam in Veracruz was bijna het hele land echter al in handen van het “Leger van de Drie Garantiën”. Daarop nodigde hij de drie aanvoerders Vicente Guerrero, Guadalupe Victoria en Agustín de Iturbide uit voor gesprekken. Op 24 augustus 1821 ondertekenden Juan de O’Donojú namens koning Ferdinand VII van Spanje en Agustín de Iturbide namens het Mexicaanse “Leger van de Drie Garantiën” in Córdoba (een stad in Veracruz) “Het Verdrag van Córdoba” dat “Het Plan van Iguala” ratificeerde en waarbij de onafhankelijkheid van Mexico erkend werd. Spanje zou het verdrag als ongeldig beschouwen en bleef Mexico zien als een Spaanse kolonie.

Intrede van het "Leger der drie Garantiën" in Mexico-stad 27 september 1821

Op 26 september maakte Juan de O’Donojú zijn intrede in Mexico-Stad en een dag later, op 27 september 1821,  tekenden hij en Agustín de Iturbide de onafhankelijkheid van Mexico. Op deze dag wordt vandaag in Mexico nog altijd het einde van de Onafhankelijkheidsoorlog herdacht (“Consumación de la Independencia”).

De Spaanse koning Ferdinand VII of een van zijn zoons zou keizer worden, en als die zouden weigeren zou een andere Europese vorst worden gezocht. Wanneer men ook op die manier geen keizer kon vinden zou het Congres iemand aanwijzen. Totdat deze er was, werd er een junta aangesteld om het land te besturen. Iturbide werd hiervan de voorzitter.

Op 8 oktober 1821 overleed Juan de O’Donojú aan een longaandoening. Volgens sommigen was hij vergiftigd.
De Spaanse koning Ferdinand VII weigerde echter de Mexicaanse keizerskroon, net zoals andere Europese vorsten aan wie de kroon werd aangeboden. Hierop besloot Agustín de Ituribide zelf keizer te worden. Op 19 mei 1822 werd hij als zodanig door het Congres aangewezen, en op 21 juli 1822 werd hij tot Keizer Agustín I van Mexico gekroond.

Kroning van Agustin de Iturbide
Keizer Agustín I van Mexico

Hoewel Mexico onafhankelijk was geworden veranderde er weinig qua sociale verhoudingen. De creolen (etnisch van Spaanse afkomst maar geboren in een kolonie) vervingen de peninsulares (etnisch Spaans en geboren in Spanje) als bestuurders, maar de mestiezen (geboren uit een Spaanse vader en een Indiaanse moeder of omgekeerd) en Indianen bleven een ondergeschikte positie behouden. Verder had de onafhankelijkheidsoorlog aan zo’n half miljoen mensen het leven gekost. Iturbide regeerde als een militair dictator. Zo liet hij het Congres sluiten. Iedereen die kritiek uitte werd gevangen gezet. Ook al was het land bankroet, Iturbide besteedde exorbitant veel aan zijn hof. Hij huurde een couturier in die ook Napoleon Bonaparte van kleding had voorzien. Tegelijkertijd was het land in grote economische problemen: de mijnbouwproductie liep terug, fabrieken en haciënda’s hadden te maken met plunderingen en banditisme, waardoor de voedselprijzen sterk stegen, en de slechte toestand belemmerde de handel. Het begrotingstekort van het keizerrijk was groot terwijl 80% van het budget besteed werd aan het leger.

Generaal Antonio López de Santa Anna en Guadalupe Victoria

De ontevredenheid groeide snel. Generaal Antonio López de Santa Anna (geb. 1794) –die tijdens de Mexicaanse onafhankelijkheidsoorlog nog aan de zijde van Augustín de Iturbide had gevochten- kwam in opstand en riep op 1 december 1822 in Veracruz de republiek uit. De voormalige rebellenleider Guadalupe Victoria, die door Iturbide was gevangen gezet omdat hij republikein was, wist te ontsnappen en stelde met Santa Anna op 1 februari 1823 in Veracruz “Het Plan van Casa Mata” op, waarin ze te kennen gaven Iturbide niet te erkennen en opriepen tot zijn omverwerping. Ze lieten het verspreiden over heel Mexico. Provincies die het ondertekenden gaven te kennen soeverein te zijn en het gezag van Iturbide niet meer te erkennen. Toen vrijwel alle provincies het plan ondertekend hadden riep Iturbide uit angst voor de opstand het congres weer bij elkaar, maar op 19 maart 1823 zag hij zich gedwongen om af te treden. Zo kwam er een eind aan het Eerste Mexicaanse Keizerrijk (21 juli 1822 – 19 maart 1823) en werd Mexico een republiek.

Iturbide zelf vluchtte naar Europa. Eerst ging hij naar Italië, later naar Londen. In Engeland hoorde hij geruchten dat koning Ferdinand VII van Spanje plannen had om te proberen Mexico te heroveren. Hij bood Mexico zijn diensten als generaal aan. Daar kwam echter geen reactie op, en het Congres bepaalde zelfs dat Iturbide, indien hij naar Mexico zou terugkeren, geëxecuteerd diende te worden als verrader. Iturbide was echter al op weg gegaan, en op 15 juli 1824 landde hij in Tampico. Dezelfde dag nog werd hij gearresteerd, en vijf dagen later, op 19 juli 1824, werd hij gefusilleerd

Intussen had het zuiden van Mexico zich afgescheiden als de Verenigde Staten van Centraal-Amerika. Deze natie bestond uit de staten Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua en Costa Rica.

De Grondwet van 1824

In Mexico zelf was het congres weer geïnstalleerd en een voorlopige regering –waarvan o.a. Guadalupe Victoria deel uitmaakte- was begonnen met het opstellen van een grondwet. Deze was in 1824 gereed en was de eerste volledig operationele grondwet van Mexico. Ze trad in werking op 4 oktober 1824. De grondwet had een gematigd liberaal karakter. De meeste burgerlijke en persoonlijke vrijheden en rechten werden gegarandeerd, met als grootste uitzondering de godsdienst. Volgens de grondwet van 1824 kende Mexico geen godsdienstvrijheid, en was het rooms-katholicisme de enig toegestane religie.

De indeling van Mexico volgens de Grondwet van 1924

Mexico werd volgens deze grondwet een federale republiek, genaamd de Verenigde Mexicaanse Staten, en werd opgedeeld in 19 staten waaronder Coahuila y Tejas (Coahuila en Texas), 4 territoria waaronder Alta California (Opper-Californië) en Baja California (Neder-Californië) en 2 overige gebieden. Deze grondwet bleef actief tot 1835.

Guadalupe Victoria

Na het aannemen van de grondwet werd de voormalige rebellenleider Guadalupe Victoria als patriottisch kandidaat unaniem tot eerste president van de Republiek Mexico gekozen. Victoria schaftte onder andere de slavernij af en onder zijn presidentschap slaagde een Mexicaans leger onder Miguel Barragán (geb. 1789), de gouverneur van Veracruz, er in om in 1825 het fort San Juan de Ulúa in de haven van Veracruz, dat nog altijd in Spaanse handen was, te heroveren.

In 1829 landde een Spaans legertje in Tampico om een poging te doen Mexico te heroveren. Al snel kregen de Spanjaarden last van tropische ziekten en generaal Santa Anna kon hen vrij eenvoudig verslaan, waardoor de Mexicaanse onafhankelijkheid definitief erkend werd.

Toen Victoria aan het eind van zijn regering in 1829 de conservatief Manuel Gómez Pedraza (geb. 1789) als opvolger benoemde, braken er opstanden uit van radicale liberalen, die Gómez Pedraza te gematigd vonden. De rebellen lieten Victoria zijn termijn uitzitten maar wisten te voorkomen dat Gómez Pedraza werd ingehuldigd, en poneerden Vicente Guerrero, de voormalige bondgenoot van Guadalupe Victoria en Agustín de Iturbide tijdens de Mexicaanse Onafhankelijkheidsoorlog, als president op 1 april 1829.

Vicente Guerrero

De coup was zo gewelddadig dat een aantal medeliberalen zich tegen hem keerden. Toen president Guerrero er in december 1829 op uit trok om een opstand de kop in te drukken, nam José María Bocanegra (1787-1862), minister onder Guadalupe Victoria en de oom van Francisco González Bocanegra, de schrijver van het Mexicaanse volkslied, het presidentschap over. Er brak al snel onrust uit en op 4 december 1829 werd hij in een contracoup omvergeworpen en kwam het zgn. Mexicaans triumviraat  (“Supremo Poder Ejecutivo Provisional”) aan de macht dat Mexico bestuurde van 23 december 1829 tot 1 januari 1830. De drie leden waren Pedro Vélez (1787-1848), de voorzitter van het hooggerechtshof, Lucas Alamán (1792-1853), een van de belangrijkste theoretici voor het 19e eeuwse Mexicaanse conservatisme, en Luis de Quintanar (1776-1837), militair bevelhebber van Mexico-Stad en voormalig lid van het “Leger van de Drie Garantiën“. Bij de eerste zitting van het Congres in 1830 werd de conservatieve vicepresident van Guerrero, Anastasio Bustamante (geb. 1780) tot president benoemd en hield het triumviraat op te bestaan.

Anastasio Bustamante

Guerrero en zijn aanhangers gaven zich niet gewonnen en kwamen in opstand tegen Bustamante, in de zogenaamde Oorlog van het Zuiden. Op 14 februari 1831 kwam Guerrero hierbij om het leven, wat de publieke opinie tegen Bustamante liet keren. Volgens sommigen was Lucas Alamán, het voormalige lid van het Mexicaans triumviraat, verantwoordelijk voor de moord op Vicente Guerrero in 1831.

In ieder geval schilderden De liberalen Bustamante af als een machtswellustige monarch en moordenaar van een nationale held. Generaal Santa Anna sloot zich bij hen aan, en ze slaagden erin Bustamante in 1832 te verjagen.

Manuel Gómez Pedraza

Manuel Gómez Pedraza – die naar Frankrijk was gevlucht- werd alsnog president en zat de rest van zijn termijn uit. Hij liet nieuwe verkiezingen organiseren die gewonnen werden door generaal Santa Anna die in 1833 voor de eerste keer president van Mexico werd maar de meeste van zijn regeringstaken over liet aan de liberaal Valentín Gómez Farías (1781-1858). Deze poogde een einde te maken aan de corruptie, waardoor hij veel invloedrijke personen tegen zich keerde. Ook poogde hij een einde te maken aan de voorrechten van de Rooms-katholieke Kerk, waarmee hij zich de woede van de katholieken op de hals haalde. Santa Anna sloot zich hierbij aan, verdreef nog datzelfde jaar Gómez Farías en riep zichzelf nu uit tot president.

In 1834 vestigde Santa Anna zijn dictatuur. Hij schortte de grondwet op en voerde een centralistisch bestuur in dat de autonomie van de deelstaten introk. Verschillende staten kwamen hiertegen in opstand, waaronder Coahuila y Tejas.

Op 28 januari 1835 benoemde Santa Anna Miguel Barragán tijdelijk tot president zodat hijzelf zich kon concentreren op het neerslaan van de opstandige staten.

De indeling van Mexico bij het begin van de Texaanse Revolutie

Voor de Mexicaanse onafhankelijkheidsoorlog was Texas een onderdeel van Nieuw-Spanje. Na de Mexicaanse onafhankelijkheid werd het een deel van de staat Coahuila y Tejas. Een groot deel van het gebied was echter nog nauwelijks onder controle, en werd in feite geregeerd door indianen. Kolonisten uit de Verenigde Staten trokken Texas binnen. De Mexicaanse overheid stond dit toe, zolang ze bereid waren rooms-katholiek te worden en trouw te zweren aan de Mexicaanse vlag. Veel immigranten hielden zich hier echter niet aan. Velen waren filibusters die van plan waren Texas voor de VS te annexeren. De naam filibuster wordt gegeven aan meestal Amerikaanse personen die in de negentiende eeuw staten probeerden te stichten of veroveren in Latijns-Amerika. Filibusters werden soms gesteund door de Amerikaanse regering. Dit was voornamelijk het geval met filibusters die zich in Texas en Californië vestigden, omdat die diensten konden bewijzen bij het veroveren van deze gebieden op Mexico. De naam komt van het Nederlandse woord vrijbuiter (“freebooter” of “free outsider” en dat in het Spaans “filibustero” werd en in het Frans “flibustier”). Filibusteren in de betekenis van het extreem lang rekken van redevoeringen met het doel een wetsvoorstel te vertragen of blokkeren, is in die mate afgeleid van het oorspronkelijke filibusteren, dat het dan de betekenis heeft van het zich toe eigenen van een gesprek, van een discussie.

De "Come and Take It flag"

Toen de Mexicaanse overheid dus haar controle over Texas opvoerde brak op 2 oktober 1835 de Texaanse Revolutie uit met de Slag bij Gonzales tussen opstandige Texaanse kolonisten en een detachement van het Mexicaanse Leger. De Mexicanen eisten van de Texanen dat ze een kanon aan hen zouden overdragen waarop de opstandelingen scandeerden: “Come and take it”.

Generaal Martín Perfecto de Cos

De revolutionairen slaagden erin om San Antonio te veroveren op de Mexicaanse generaal Martin Perfecto de Cos, de man van Lucinda López de Santa Anna die de zus was van generaal Santa Anna.

Santa Anna trok eerst naar Zacatecas, waar hij de rebellen versloeg en de hoofdstad liet plunderen. Vervolgens trok hij naar Texas. Onderweg kwam hij zijn schoonbroer Martin Perfecto de Cos tegen die na zijn nederlaag in San Antonio terug op weg was naar Mexico. Beide mannen verzamelden hun krachten en rukten terug op naar het noorden. Op 23 februari 1836 overviel het Mexicaanse leger het stadsgarnizoen van Alamo, een katholiek missiegebouw in San Antonio en het centrum van de Texaanse Onafhankelijkheidsbeweging. Met 5000 soldaten belegerde het gedurende tien dagen het stadsgarnizoen waar slechts 180 tot 200 Texaanse strijders gelegerd waren.

The Alamo nu

De restanten van The Alamo liggen tegenwoordig in het centrum van de Texaanse stad San Antonio, de zevende grootste stad in de Verenigde Staten.

Vandaag, woensdag 2 maart 2011, is het precies 175 jaar geleden dat die belegering aan haar zevende dag toe was.

En ook vandaag, woensdag 2 maart 2011, is het eveneens 175 jaar geleden dat op de Conventie van 1839 in Washington-on-the-Brazos, Texas, de Texaanse Onafhankelijkheidsverklaring werd uitgevaardigd en dit vijf maanden na het uitbreken van de Texaanse Revolutie.

The Texas Declaration of Independence

In San Antonio waren noch de Mexicaanse belegeraars, noch de Texaanse belegerden op de hoogte van het feit dat ze vanaf nu vochten voor een onafhankelijk Texas. De strijd zou er nog vijf dagen verder duren.

De evolutie van het Mexicaans grondgebied

Het grondgebied van de nieuwe Republiek Texas viel min of meer samen met de hedendaagse Amerikaanse staat Texas plus nog groot stuk land ten noordwesten van Texas.

De precieze grenzen waren omstreden wat in 1846 zou leiden tot de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog.
Voor 1836 was de Sabine River de grens van de Mexicaanse staat Texas. Van 1836 tot het uitbreken van de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog was de Nueces de grensrivier tussen Mexico en de republiek Texas, alhoewel Texas claimde dat de grens al de Rio Grande vormde. Sinds het einde van de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog in 1848 vormt de Rio Grande de grens tussen Mexico en de Verenigde Staten.

ONDERTUSSEN IN “THE ALAMO”
Vandaag precies 175 jaar geleden werden de verdedigers van The Alamo voor de achtste opeenvolgende dag belegerd.

In de namiddag van die tweede maart 1836 ging generaal Santa Anna in hoogsteigen persoon op verkenning rond The Alamo. Daarbij ontdekte hij nog een weg die tot nu toe aan de aandacht van het Mexicaanse Leger was ontsnapt en gaf aan een bataljon opdracht om die vanaf nu te bewaken zodat contact tussen The Alamo en de buitenwereld nog moeilijker werd.

Diezelfde avond werd aan de leden van de Conventie, die eerder die dag de Texaanse Onafhankelijkheid hadden goedgekeurd, door een koerier, Juan Seguín (1806- 1890), een brief overhandigd met de vraag om extra hulp die William B. Travis, de bevelhebber van het garnizoen van The Alamo, op 25 februari, twee dagen na het begin van het beleg, had geschreven. Seguín, een Tejano militair (persoon van Mexicaanse afkomst die in Texas leeft) was gekozen om de brief door de Mexicaanse omsingeling te krijgen omdat hij de enige in het fort was die Spaans sprak.

Nog die avond kregen de leden van de Conventie het bericht dat kolonel James Fannin op 28 februari vanuit Goliad op 140 km van The Alamo was vertrokken met een colonne van 320 mannen, 4 kannonen en bevoorrading. Die tocht werd een complete ramp. De wagons begaven het, er was te weinig voedsel, de manschappen hadden slecht schoeisel en de trekdieren gingen op de loop.

Er van uitgaand dat de versterkingen van Fannin tegemoet kwamen aan de vraag om hulp van Travis en onwetend van de mislukking van Fannin’s tocht, besloten de leden van de Conventie dat geen verdere actie diende ondernomen te worden om The Alamo van hulp te voorzien.


SAM HOUSTON JARIG

Sam Houston

Uitgerekend op de dag dat hij als lid van de Conventie van 1836 mee de Texaanse Onafhankelijkheid tekende, werd Sam Houston 43 jaar. Houston –naar wie later de Texaanse stad Houston werd genoemd (De grootste stad van Texas en de op drie na grootste stad van de Verenigde Staten. Hier bevindt zich ook het Lyndon B. Johnson Space Center van de NASA. Hier kwamen de bekende uitspraken van Neil Armstrong aan boord van Apollo 11 -“Houston, The Eagle has landed”- en van Jim Lovell aan boord van Apollo 13 -“Houston, we’ve had a problem”- toe) – versloeg op 21 april 1836 onder de strijdkreten “Remember the Alamo!” het leger van de Mexicaanse generaal Santa Anna in de Slag bij San Jacinto. Santa Anna werd daarbij gevangengenomen. Deze overwinning wordt beschouwd als het keerpunt in de Texaanse Revolutie want in ruil voor zijn vrijlating trok Santa Anna zijn troepen terug tot voorbij de Rio Grande, en werd Texas de facto onafhankelijk.

Op 5 september 1836 werd Sam Houston de eerste verkozen president van Texas. Hij volgde op 22 oktober 1836 interim-president David G. Burnet op. In 1859 werd hij gouverneur van Texas.

Toen Texas zich op 1 februari 1861 afscheurde van de Verenigde Staten en op 2 maart 1861 –vandaag precies 150 jaar geleden– aansloot bij de Geconfedereerde Staten van Amerika, weigerde Houston deze beslissing te erkennen. Daarop werd hij op 16 maart 1861 tot aftreden gedwongen.

Houston noemde de afscheiding van zijn staat de meest trieste dag van zijn leven. Hij verliet de politiek en overleed twee jaar later op 26 juli 1863.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s