Italië bestond voor 1861 uit verschillende onafhankelijke vorstendommen:
• Koninkrijk Piëmont-Sardinië (werd geregeerd door het Huis Savoye, een adellijke dynastie die oorspronkelijk over Savoye regeerde, een hertogdom in de Franse Alpen).
• Koninkrijk Lombardije-Venetië (werd geregeerd door de Oostenrijkse Habsburgers)
• Hertogdom Modena en Reggio (bestond sinds 1452 en werd geregeerd door het huis Oostenrijk-Este, een zijlinie van het Huis Habsburg)
• Hertogdom Parma en Piacenza (was na de vereniging van Parma en Piacenza door Paus Paulus III in 1545 een onafhankelijke staat)
• Groothertogdom Toscane (bestond sinds 1569)
• Republiek Genua (ontstond in de 11e eeuw)
• Republiek Lucca (was sinds de 12e eeuw een onafhankelijk stadstaat)
• San Marino (zou in het jaar 301 gesticht zijn door de heilige Marinus en bleef al die tijd een onafhankelijke republiek)

In Zuid-Italië:
• Het Koninkrijk Napels-Sicilië

In Midden-Italië:
• De Kerkelijke Staat

De situatie in Italië voor 1861

De Hertogen van Parma en Piacenza speelden ook een rol in onze geschiedenis. De eerste hertog van het nieuwe hertogdom was Pierluigi Farnese, de zoon van paus Paulus III bij zijn maîtresse Silvia Ruffini. Pierluigi stond bekend als een wreed en meedogenloos man, die een luxe leven leidde. In 1547 werd hij vermoord door een aantal samenzwerende edelen en zijn lichaam werd in een raam gehangen in zijn paleis in Piacenza. Pas in 1551 kon zijn zoon Ottavio Farnese het gebied weer innemen. Deze Ottavio was getrouwd met de in 1522 in Oudenaarde geboren Margaretha van Parma, een buitenechtelijk kind van keizer Karel V, die in naam van haar stiefbroer Filips II landvoogdes was over de Nederlanden van 1559 tot 1567. Na het uitbreken van de Beeldenstorm in de Nederlanden in 1566 werd zij een jaar later vervangen door de berucht geworden hertog van Alva. In 1573 werd hij op zijn beurt opgevolgd door de Spaans legeraanvoerder Don Luis de Requesens. Toen Requesens in 1576 onverwachts overleed in Brussel werd hij als landvoogd der Nederlanden opgevolgd door Don Juan van Oostenrijk die echter al in 1578 overleed. De volgende Landvoogd werd Alexander Farnese, de zoon van Margaretha van Parma en Ottavio Farnese, en dus ook hertog van Parma en Piacenza en achterkleinzoon van Paus Paulus III. Omdat  de Republiek der Verenigde Nederlanden ondertussen besloten had het zonder landvoogd te stellen, was Alexander Farnese de laatste Landvoogd van de Verenigde Nederlanden.

Ook het Hertogdom Modena en Reggio speelt tot op heden een rol in ons vorstenhuis. Ercole III d’Este (1727- 1803) was de laatste telg van het huis Este (Este is een stadje op 25km ten ZW van Padua en op 100km ten NO van Modena).

Este: het kasteel

Ercole III d’Este had geen zonen en zijn enige dochter Maria Beatrice d’Este trouwde met Ferdinand van Oostenrijk, de tweede zoon van de Roomse keizer Frans I en keizerin Maria Theresia. Zijn oudere broer was keizer Jozef II, bij ons beter bekend als de “keizer-koster”. In 1859 werd het Hertogdom Modena en Reggio bezet door het koninkrijk Piëmont-Sardinië en sprak het volk zich in een referendum met overweldigende meerderheid uit voor aansluiting bij Piëmont-Sardinië. Frans V, de laatste soevereine hertog van Modena en Reggio, vluchtte en bracht de rest van zijn leven door in zijn paleis te Wenen en zijn zomerresidentie in Beieren. Met zijn kinderloze dood ging de titel van het huis Oostenrijk-Este over op zijn verre familielid aartshertog Frans Ferdinand.
Op 28 juni 1914 werd Frans Ferdinand in Sarajevo doodgeschoten door Gavrilo Princip. Naar aanleiding van deze moord verklaarde Oostenrijk de oorlog aan Servië wat aanleiding gaf tot het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. De broer van Frans Ferdinand, Otto Frans van Oostenrijk, was al in 1906 overleden aan de gevolgen van syfilis. Diens zoon Karel I werd in 1916 de laatste keizer van Oostenrijk. In 1917 verleende hij de titel aartshertog van Oostenrijk-Este aan zijn tweede zoon Robert. Deze Robert van Oostenrijk-Este is de vader van Lorenz van Oostenrijk-Este die in 1984 trouwde met onze prinses Astrid, dochter van onze huidige koning Albert II. Vandaar dat hun oudste zoon Amedeo de titels draagt van o.a. Prins van België en Aartshertog van Oostenrijk-Este.

DE EENMAKING VAN NOORD-ITALIË
De bezetting van Italië door Napoleon zorgde voor het ontstaan van een verzetsgroepering die de naam Carbonari kreeg. Na de val van Bonaparte richtten zij zich meer op het nationalistische gevoel en bestreden zij ook de Oostenrijkse invloed binnen de Italiaanse gebieden. 
Op 27 april 1831 volgde Karel Albert van Sardinië zijn kinderloos gestorven neef Karel Felix op als koning van Sardinië.

Karel Albert van Sardinië

Karel Albert raakt bevriend met de Carbonari en als in het revolutiejaar 1848 in het onder Oostenrijkse heerschappij staande Lombardije-Venetië een revolutie uitbreekt, verklaart hij de oorlog aan Oostenrijk.

De veldslagen van Custoza en Novara

Hij wordt echter op 23 en 24 juli 1848 bij Custozza en op 23 maart 1849 bij Novara vernietigend verslagen door de Oostenrijkse legers onder de toen al 82-jarige Josef Radetzky.

Joseph Radetzky von Radetz

Deze periode staat bekend als Eerste Italiaanse Onafhankelijkheidsoorlog. Interessante anekdote: toen Radetzky’s soldaten terug naar Wenen marcheerden zongen ze het Tinerl-lied. De Oostenrijkse componist Johann Strauss sr. hoorde dit en verwerkte het lied en het marstempo in de “Radetzkymars” ter ere van Jozef Radetzky en zijn overwinning.

Door zijn nederlaag zag Karel Albert van Sardinië zich genoodzaakt af te treden ten gunste van zijn zoon Victor Emanuel II. Zelf vertrok hij naar Portugal waar hij zich terugtrok in een klooster.
Victor Emanuel II had tijdens de Eerste Italiaanse Onafhankelijkheidsoorlog onder zijn vader aan de frontlinies gevochten. Omdat zowel hij als zijn vader grote voorstanders waren van het Risorgimento, de eenwording van Italië, was hij in bijna gans Italië erg geliefd.

Victor Emanuel II van Italië

In 1850 benoemde Victor Emanuel II zijn belangrijkste adviseur Graaf Camillo Benso di Cavour tot minister in Piëmont. In november 1852 werd Cavour premier en begon hij te werken aan de eenwording van Italië onder Piemontees leiderschap.

Camillo Benso di Cavour

Een slimme zet was het inzetten van het nieuwe en verbeterde leger van Sardinië-Piëmont in de Krimoorlog (1853-1856) aan de zijde van Groot-Brittannië en Frankrijk. Van toen af kon Sardinië-Piëmont niet alleen op Franse maar ook op Engelse sympathie rekenen in zijn strijd tegen Oostenrijk.
Om Frankrijk nog meer voor de Italiaanse zaak te winnen arrangeerde Victor Emanuel II in 1859 een huwelijk tussen zijn dochter Maria Clothilde en Napoleon Jozef Karel Paul Bonaparte, een neef van de Franse keizer Napoleon III. Napoleon Jozef Karel Paul Bonaparte was een zoon van Jérôme Bonaparte, de broer van dé Napoleon Bonaparte.
Op 12 juli 1858 sloten keizer Napoleon III en premier Cavour het Geheim Verdrag van Plombières, een stad in de Vogezen. Dat plan hield in dat Sardinië-Piëmont een gewapend conflict zou uitlokken met Oostenrijk, wat voor Frankrijk een aanleiding zou zijn militair te hulp te komen tegen de Oostenrijkers om aldus de Oostenrijkse invloed terug te dringen. Als tegenprestatie voor zijn steun zou Frankrijk Savoye en Nice krijgen.
Premier Cavour liet zijn troepen mobiliseren, wat inderdaad een militaire inval van Oostenrijk uitlokte. Frankrijk schoot, zoals afgesproken in het verdrag van Plombières, Sardinië-Piëmont te hulp. Op 24 juni 1859 werden de Oostenrijkse troepen in de Slag van Solferino door de Frans-Sardinische Alliantie verslagen.

Slag bij Solferino

De Slag van Solferino -één van de belangrijkste veldslagen van de 19e eeuw- was buitengewoon gruwelijk. Hij duurde meer dan negen uur en resulteerde in meer dan 3000 gedode Oostenrijkse soldaten. De alliantie van Frankrijk en Sardinië telde in totaal 2492 gedode soldaten. Verslagen van gewonde of stervende soldaten die werden neergeschoten of gespietst met een bajonet aan beide zijden droeg nog bij aan de gruwelijkheden. Deze slag zou een langetermijneffect hebben op het toekomstige gedrag van militaire acties. Jean-Henri Dunant, die het resultaat van de slag met eigen ogen zag, raakte door het verschrikkelijke lijden van soldaten die achterbleven op het slagveld gemotiveerd om een campagne op te zetten die uiteindelijk zou resulteren in het (eerste) Verdrag van Genève van 1864, de diverse daaropvolgende Geneefse Conventies en de oprichting van het Internationale Rode Kruis.
Na deze overwinning sloten Parma, Modena en Toscane zich na volksraadplegingen in maart 1860 bij Piëmont-Sardinië aan.

ZUID-ITALIE
Zuid-Italië bestond uit één onafhankelijk vorstendom, het koninkrijk der beide Siciliën, dat bestond uit het eiland Sicilië en Zuid-Italië. Na de napoleontische bezetting voegde koning Ferdinand IV van Napels (tevens Ferdinand III van Sicilië) zijn koninkrijken samen tot het nieuwe Koninkrijk der Beide Siciliën en noemde zich Ferdinand I, koning der Beide Siciliën.

Ferdinand I der Beide Siciliën

Ferdinand I regeerde op despotische wijze en onderdrukte genadeloos elke uiting van liberale meningen. Daarvoor kon hij rekenen op de steun van het Oostenrijkse leger.
Het resultaat daarvan was dat de verzetsorganisatie de Carbonari -waarvan eerder al sprake- steeds meer invloed kreeg. In juli 1820 brak onder generaal Guglielmo Pepe in Napels een opstand uit. het kostte de Oostenrijkse kanselier Metternich weinig moeite Ferdinand I over te halen een Oostenrijks leger in Napels toe te laten “om de orde te herstellen”. De Napolitanen werden na een halfhartige strijd bij Rieti op 7 maart 1821 verslagen en de Oostenrijkers gingen Napels binnen. Voor Ferdinand I begon een tijdperk van meedogenloze vervolgingen, gesteund door spionnen en informanten, van liberalen en Carbonari. De Oostenrijkse commandant protesteerde vergeefs tegen de barbarij die door zijn aanwezigheid mogelijk werd gemaakt. Ferdinand stierf op 4 januari 1825. Weinig vorsten hebben een zo slechte herinnering nagelaten.

Hij werd opgevolgd door zijn zoon Frans I die een al even reactionair vorst bleek te zijn als zijn vader.

Frans I der Beide Siciliën

Frans stierf op 8 november 1830 in Napels en werd opgevolgd door zijn zoon Ferdinand II. Ook onder hem tierde de corruptie nog steeds welig en hij was een nog autoritairder absoluut vorst dan zijn voorgangers. Gedurende de laatste jaren van zijn regering maakten spionage en willekeurige arrestaties alle serieuze manifestaties van onvrede onmogelijk. Zijn vroegere ministers liet de koning voor zijn ogen als galeislaven werken en van het geconfisqueerde vermogen van gevangenen verrijkte hij zichzelf. Het resultaat van dit alles was verschillende opstanden en een poging hem te doden op 8 december 1856. Uiteindelijk trok hij zich terug naar Caserta en liet Napels onder oorlogstoestand achter. Hij stierf op 22 mei 1859 en werd opgevolgd door zijn zoon Frans II, een man met een zwak karakter.

Ferdinand II der Beide Siciliën

Ondertussen boekten de Fransen en de Piëmontesen in het noorden van Italië belangrijke overwinningen (zie boven). Op 7 juni 1859 sloeg een deel van de Zwitserse Garde aan het muiten en terwijl de koning beloofde zich met hun grieven bezig te houden verzamelde de generaal Vito Nunziante andere troepen en liet ze neerschieten. Dit resulteerde in het opheffen van de gehele Zwitserse Garde, het sterkste bolwerk van de dynastie.
Ondertussen waren revolutionaire partijen bezig met een samenzwering om Frans II af te zetten en maakte Giuseppe Garibaldi zich op voor een aanval in het zuiden. Als officier van de Piëmontese marine had Garibaldi zich in 1833 aangesloten bij “Giovane Italia” (Jong Italië, een nationalistische politieke beweging opgericht door Giuseppe Mazzini om propaganda te maken voor de eenwording van Italië).
In 1860 kwam Sicilië in opstand. De samenzwering werd ontdekt en de samenzweerders werden zeer streng gestraft.

Giuseppe Garibaldi

Op 11 mei 1860 ging Garibaldi met zijn vrijschare van “duizend roodhemden” ((Il Mille), het vrijwilligersleger met leeftijden tussen 11 jaar en 70 jaar, aan land bij Marsala en kon in korte tijd heel het eiland zeer gemakkelijk veroveren. Daarop stak Garibaldi over naar het vasteland, rukte noordwaarts op, werd na de jarenlange onderdrukking door hun achtereenvolgende heersers door de bevolking als bevrijder onthaald  en wist het land door de slechte politieke en economische situatie die er heerste eenvoudig te veroveren.
Na lang aarzelen en zelfs een oproep aan Garibaldi verliet Frans I op 6 september 1860 Napels samen met zijn vrouw Maria Sophia en hovelingen. Ze voeren over zee naar Gaeta, waar een groot deel van het leger zich bevond.

Frans II der Beide Siciliën

De volgende dag marcheerde Garibaldi Napels binnen, waar hij hartelijk werd verwelkomd en een voorlopige regering vormde. Garibaldi’s troepen versloegen op 1 en 2 oktober de Napolitaanse royalisten in de slag bij de Volturno terwijl de Piëmontezen Capua veroverden. Alleen Gaeta, Messina en Civitella del Tronto hielden stand. Op 6 november 1860 begon Piëmont met de belegering van deze steden. Frans en Maria Sophia hielden het hoofd koel en gedroegen zich moedig en zelfs toen de Franse vloot, die tot dan toe een aanval vanuit zee had voorkomen, zich terugtrok, bleef hij zich verzetten. Pas op 12 februari 1861 gaf het fort zich over. Het koninklijk paar bracht de rest van hun leven door in Oostenrijk, Frankrijk en Beieren.
Een volksstemming bekrachtigde de vereniging van Napels en Sicilië met het koninkrijk Piëmont-Sardinië waarna Garibaldi de macht over droeg aan Victor Emanuel II.

DE ITALIAANSE EENMAKING
Er werd een parlement samengesteld met afgevaardigden uit alle verenigde Italiaanse staten, die op 18 februari 1861, vandaag precies 150 jaar geleden,  het bestaan van het Koninkrijk Italië proclameerden.
Op 17 maart 1861 werd Victor Emanuel II officieel tot koning van Italië uitgeroepen.
Graaf Camillo Benso di Cavour ontwierp een grondwet en werd de eerste premier van het nieuwe koninkrijk Italië. Hij overleed datzelfde jaar op 6 juni.
Giuseppe Garibaldi  overleed op 2 juni 1882. Hij wordt door de Italianen als nationale held beschouwd.

Venetië kwam in 1866 bij Italië door ingrijpen van Pruisische kant in de Pruisisch-Oostenrijkse Oorlog (een oorlog die kaderde in de Duitse Eenmaking).
Nadat de Fransen zich wegens het uitbreken van de Frans-Pruisische Oorlog hadden teruggetrokken uit de Kerkstaat veroverde Victor Emanuel deze in 1870.
Victor Emanuel II stierf op 9 januari 1878 in Rome en werd er begraven in het Pantheon.

Nog een leuk extraatje. Op 28 januari jongstleden werd in Maranello de wagen voorgesteld waarmee Ferrari dit jaar het wereldkampioenschap Formule 1 gaat rijden. Deze kreeg als type-aanduiding “Ferrari F150th Italia” mee als verwijzing naar de 150ste verjaardag van de Italiaanse eenwording.

Ferrari F150th Italia

ITALIE WERD ÉÉN, DE VERENIGDE STATEN TWEE
Op 18 februari  1861, precies op dezelfde dag dat in Turijn het eerst parlement van het eengemaakte Italië werd samengeroepen, werd aan de andere kant van de Atlantische Oceaan Jefferson Davis officieel ingezworen als eerste president van Geconfedereerde Staten van Amerika. Daarmee kwam er op politiek vlak een einde aan de opsplitsing van de Verenigde Staten in een Noordelijke en Zuidelijke Unie en was het wachten op het eerst schot dat het begin van de Burgeroorlog zou inluiden.

Jefferson Davis en Abraham Lincoln

Het begint op 6 november 1860 met de verkiezing -vooral dankzij het dichtbevolkte noorden- van Abraham Lincoln tot 16e president van de Verenigde Staten en dit tot afgrijzen van de Zuidelijke Staten die in Lincoln een bedreiging zagen omdat hij uitbreiding van de slavernij wilde tegengaan. Het Zuiden vreesde dat daardoor hun feodale cultuur van een rijke topklasse met ver daaronder de slaven ten onder zou gaan. Ook het feit dat er belasting diende betaald te worden voor slaven (driemaal de persoonsbelasting per 5 slaven) was voor het zuiden een bron van ergernis. Zij zagen een afsplitsing als enige oplossing wat door het Noorden, onder leiding van Lincoln, als onduldbaar werd gezien. Omdat Lincoln pas vanaf 4 maart 1861 in functie zou komen en zittend president James Buchanan dus machteloos was, kon het zuiden zijn gang gaan met die afscheiding.

De eerste staat die zich afscheidde was Zuid-Carolina op 20 december 1860. Daarna volgden Mississippi (9 januari 1861), Florida (10 januari 1861), Alabama (11 januari 1861), Georgia (19 januari 1861), Louisiana (26 januari 1861) en tenslotte ook Texas (1 februari 1861). Sam Houston, de gouverneur van Texas die Texas ook de Unie binnengeloodst had, noemde de afscheiding van zijn staat de meest trieste dag van zijn leven. Hij trad af en verliet de politiek.
Niet overal was de bevolking het eens met de afscheiding. In het westen van Tennessee was hevig verzet en Winston County in Alabama ging zelfs zover een proclamatie uit te vaardigen waarin het zich afscheidde van Alabama.
Het verst gingen echter de westelijke counties van Virginia. OP hun beurt scheidden zij zich op 27 april 1861 af van Virginia. Op 20 juni 1863 werd het formeel de 35e staat van de Verenigde Staten.  Tot op de dag van vandaag zijn Virginia en West-Virginia twee aparte Amerikaanse staten.

De Noordelijke, Zuidelijke en niet-gebonden staten

Op 4 februari 1861 verenigden de staten die zich hadden afgescheiden zich in de Geconfedereerde Staten van Amerika, stelden zij hun eigen grondwet op en vestigden een tijdelijke hoofdstad in Montgomery in Alabama.
Op 9 februari 1861 verkozen zij door een grondwetgevende conventie Jefferson Davis tot voorlopige president van de Geconfedereerde Staten van Amerika.
Davis was een rijke plantage-eigenaar die in 1835 getrouwd was met Sarah Knox Taylor, de dochter van Zachary Taylor die van 4 maart 1849 tot aan zijn onverwachte dood op 9 juli 1850 president was. Sarah Knox Taylor kreeg echter malaria en drie maanden na haar huwelijk overleed ze.

Sarah Knox Taylor en Zachary Taylor

Op 26 februari 1845 trouwde Davis met Varina Howell.

Op 18 februari 1861, vandaag precies 150 jaar geleden, werd Davis officieel ingezworen als eerste president van Geconfedereerde Staten van Amerika en vestigde zich in Richmond (Virginia), de zetel van de regering.
Op 4 maart 1861 legde Abraham Lincoln de eed af als 16e president van de Verenigde Staten. In zijn inaugurele rede verwierp hij de afscheidingen en riep de afvallige staten op om terug te keren en de “banden van Unie te herstellen”.

De inauguratie van Abraham Lincoln

Dit werd geweigerd en om de weigering kracht bij te zetten verklaarde Zuid-Carolina het federale fort Fort Sumter verder te beschouwen als ongewenste bezettingsmacht op zijn grondgebied. De militie van Zuid-Carolina ging over tot belegering. Maar daarover meer vanaf april.

Toen in 1865 duidelijk werd dat het zuiden de burgeroorlog zou verliezen vluchtte Davis met een aantal van zijn kabinetsleden per trein, per paard en later te voet. Bij Irwinville in de staat Georgia werden hij en zijn gevolg gevangengenomen door de noordelijke troepen.
Davis verloor zijn burgerrechten en werd aangeklaagd voor verraad. Hij zat twee jaar gevangen.

Jefferson Davis in de gevangenis

Zijn familie was bijna bankroet maar kon wel rekenen op giften van sympathisanten en nam Varina een deeltijdse job aan. Hierna herpakte hij zich, en werd directeur van een verzekeringsmaatschappij. Hij werd in 1870 gekozen als Amerikaans senator, maar het ambt werd hem geweigerd omdat zijn burgerrechten hem waren ontnomen. De laatste jaren bracht hij door in zijn huis Beauvoir in Biloxi, Mississippi. Hij overleed op 6 december 1889.

Foto van Jefferson Davis op oudere leeftijd

Na zijn overlijden schreef zijn weduwe Varina Howell een uitgebreid in memoriam over hem, dat eigenlijk contrasteerde met hun vaak moeizame relatie. Daarna verhuisde ze naar Manhattan (New York), waar ze bleef wonen tot op het einde van haar leven. Ze schreef nog krantenartikels en geraakte bevriend met Julia Grant, toen weduwe van president Ulysses S. Grant, de generaal die in de Burgeroorlog het zuiden op de knieën kreeg en van 1869 tot 1877 president was van de Verenigde Staten.

Ulysses S. Grant

Varina Howell overleed in 1906 in New York en ligt begraven in Richmond naast haar man.

Hollywood Cemetery, Richmond City, Virginia
Varina Howell

In 1978 herstelde het Congres Jefferson Davis postuum in zijn burgerrechten.

Barack Obama, de huidige president van de Verenigde Staten, is een verre verwant van Davis.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s