Jacques Étienne Montgolfier Jacques Étienne Montgolfier

Joseph Michel Montgolfier Joseph Michel Montgolfier

Vandaag, vrijdag 21 november 2008, is het precies 225 jaar geleden dat op 21 november 1783 Joseph Michel en Jacques Étienne Montgolfier een luchtballon met twee inzittenden lieten opstijgen voor een vrije vlucht. Bij twee eerdere vluchten was de ballon nog met touwen aan de grond bevestigd.

 

Jean-François Pilâtre de Rozier Jean-François Pilâtre de Rozier

 

Aan boord bevonden zich Jean-François Pilâtre de Rozier, een Frans natuurkundige en luchtvaartpionier, en de markies François-Laurent d’Arlandes, een ambitieuze majoor. Normaal hadden op advies van de koning i.p.v. d’Arlandes twee ter dood veroordeelde gevangenen moeten meegaan. Aan de beide gevangenen werd niettemin gratie verleend.

 

November 21 1783 21 november 1783

 

De ballon steeg om 13u45 op vanaf het kasteel de la Muette, niet ver van het Bois de Boulogne, dat over een geschikte tuin beschikte. De ovaalvormige ballon was 23 meter hoog, had een diameter van 13 meter, en de inhoud was 2.000m3. De azuurblauwe "machine aerostate" had de vorm van een citroen, was in goud beschilderd met de twaalf tekens van de dierenriem, cijfers en zonnen en guirlandes. De beide mannen konden elkaar vanwege de rook nauwelijks zien. Toen een aantal touwen braken raakte d’Arlandes in paniek, maar Pilâtre de Rozier hield het hoofd koel. Bijna heel Parijs heeft, opgetogen van verwondering, die verbazend grote luchtballon zien opstijgen. Ze stegen tot een hoogte van 3.000 voet (900 meter) en hebben een afstand van bijna negen kilometer afgelegd in 20-25 minuten. Bij de landing, het gevaarlijkste onderdeel, tussen twee molens over de bolwerken vloog het stro in brand. Een natte spons bleek niet genoeg. Pilâtre de Rozier trok vlug zijn jas uit en liep in zijn hemd rond. De jas is door de omstanders aan stukken getrokken en diende als souvenier. Toen het gevaarlijke en halsbrekende experiment was afgelopen, is in het kasteel de la Muette, bewoond door de dauphin, een officiële acte opgemaakt, ondertekend door o.a. Benjamin Franklin, de Amerikaanse politicus en medeopsteller van de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring en de Amerikaanse grondwet, wetenschapper en uitvinder van de bliksemafleider.

 

Juni 4 1783 4 juni 1783

 

Op 4 juni van hetzelfde jaar hadden de gebroeders Montgolfier al een eerste publieke demonstratie gegeven door bij Annonay een 900 m³ grote linnen zak, beplakt met papier en met aluin geïmpregneerd, op te laten stijgen met behulp van hete lucht. Voor de opwarming werd wol en stro in brand gestoken, want men ging er aanvankelijk vanuit dat rook de opwaartse kracht leverde. De ballon legde een afstand van twee km af in een tijd van ongeveer 10 minuten, waarbij een hoogte van bijna 2.000 meter zou zijn bereikt.

Op 14 juni 1783 gaven de gebroeders Montgolfier een demonstratie in Versailles om de koning en de Franse Academie van Wetenschappen te overtuigen. De succesvolle behangfabrikant Jean-Baptiste Réveillon zegde de gebroeder steun toe en kwam over de brug met geld, een geschikte werkplaats, nieuw ontwikkeld behang en andere praktische adviezen. De volgende ballon werd dan ook le Réveillon gedoopt. Tevens hielp Réveillon professor Jacques Charles bij zijn experimenten met de waterstofballon.

De volgende test was op 11 september 1783 vanuit de tuin van la Folie Titon, het woonhuis van Réveillon. Ami Argand, een specialist op het gebied van verbranding, was aanwezig.

Op 19 september 1783 werd een ballonvaart uitgevoerd in Versailles, in aanwezigheid van Lodewijk XVI en Marie Antoinette en een menigte van honderdduizend toeschouwers. Deze eerste ballon in de geschiedenis was ook vernoemd naar de Franse vorstin Marie Antoinette. In een aan de ballon bevestigde mand werd een schaap, een eend en een haan meegevoerd. De ballon was azuurblauw en versierd met Franse lelies en gouden zonnen, om de koning te paaien. De vlucht duurde acht minuten. Een forse windstoot met als gevolg een scheur in de ballon maakte een einde aan de luchtreis van 3,5 km. Al gauw gingen er verhalen rond dat de haan en het schaap gewond zouden zijn geraakt, maar het schaap stond na de landing in een bos van het stro te eten; de haan en de eend zaten ineengedoken. Niettemin was het experiment succesvol. Het schaap "Montauciel" eindigde zijn leven in de koninklijke dierentuin.

 

De ballonvaart van Pilâtre de Rozier op 15 oktober 1783 De ballonvaart van Pilâtre de Rozier op 15 oktober 1783

 

Op 15 oktober 1783 werd de eerste bemande vlucht uit de geschiedenis uitgevoerd, met als inzittende Jean-François Pilâtre de Rozier.

Het experiment werd twee dagen later op 17 oktober 1783 herhaald, waarbij een geleerd gezelschap was uitgenodigd. De ballon zat echter beide keren aan touwen vast.

 

De eerste slachtoffer van in de luchtvaart Het eerste slachtoffer van de luchtvaart

 

Jean-François Pilâtre de Rozier zou ook het eerste slachtoffer in de geschiedenis van de luchtvaart worden. In januari 1785 deed hij namelijk twee pogingen om het Kanaal over te steken, net als Jean Pierre Blanchard, die het was gelukt vanuit Engeland. De derde poging op 15 juni in een combinatie van een waterstofballon en een hete luchtballon had een dodelijke afloop. De ballon vatte vuur en door het verbranden van de touwen stortte Pilâtre de Rozier naar beneden. Zijn voet was afgerukt van het been en overal lag bloed. Iedereen was aangedaan en waarschijnlijk pleegde zijn verloofde acht dagen later zelfmoord. Zijn familie kreeg van de koning een pensioen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s