Vrede van Westfalen Vrede van Westfalen

Vandaag, vrijdag 24 oktober 2008, is het precies 360 jaar geleden dat op 24 oktober 1648 tussen het Heilig Roomse Rijk en verschillende andere Europese staten de Vrede van Westfalen werd gesloten die de Dertigjarige Oorlog beëindigd.

10 dagen eerder was op 14 oktober 1648 al een ander onderdeel van de Vrede van Westfalen uitgevoerd, met name de Vrede van Osnabrück tussen de keizer van het Heilig Roomse Rijk en het koninkrijk Zweden. Bij de Vrede van Osnabrück verloor het Heilig Roomse Rijk veel van zijn macht en grondgebied. Pommeren en Bremen kwamen in personele unie met Zweden, maar bleven deel uitmaken van het Rijk. Brandenburg verwierf gebiedsuitbreiding in het noorden van Pruisen, de onafhankelijkheid van het Zwitserse Eedgenootschap moest worden erkend en het calvinisme kreeg officiële erkenning.

Door de Vrede van Westfalen werd de macht van de keizer – die traditioneel door het huis van Habsburg werd geleverd – sterk beknot en zijn buitenlandse politiek ging voortaan volledig afhangen van de Rijksdag. Tegelijk verloor hij het grootste gedeelte van zijn zeggenschap binnen het Heilige Roomse Rijk ten voordele van de rijksvorsten en dan vooral de keurvorsten. Bovendien werd de keizer verplicht tot religieuze verdraagzaamheid jegens de calvinistische vorsten en staten en moesten ze de secularisatie van alle kerkelijke bezittingen erkennen.

De keizer werd een monarch die geen leger, financiën of administratie bezat. Hij bezat deze enkel nog in de Hausmacht van de Habsburgers: de diverse door hen persoonlijk geregeerde gebieden binnen het rijk.

Het Heilig Roomse Rijk stond delen van de Elzas en Lotharingen af aan Frankrijk en moest de onafhankelijkheid van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden erkennen.

In de praktijk betekenden de structuren van het Heilig Roomse Rijk na 1648 niet veel meer.

De Habsburgers, de Oostenrijkse vorstenfamilie, bleef echter wel een toonaangevende internationale rol spelen. Ze regeerde nog steeds over Spanje, Oostenrijk, Bohemen, gedeelten van Hongarije, de Zuidelijke Nederlanden en delen van Italië.

Uiteindelijk evolueerden er twee grootmachten uit dit rijk, namelijk Oostenrijk en Pruisen. Het kwam er eigenlijk op neer dat de soevereiniteit van de verschillende staten werd erkend, en het principe van niet-inmenging van buitenlanders in interne zaken van de diverse staten zijn intrede deed in de Europese politiek.

 

325 jaar later en vandaag precies 35 jaar geleden kwam er op 24 oktober 1973 ook een einde aan de Jom Kippoeroorlog die op 6 oktober 1973 was begonnen. Twee dagen eerder, op 22 oktober 1973, had in het zuiden Egypte een staakt-het-vuren aanvaard, een dag later deed Syrië hetzelfde. Op woensdag 24 oktober 1973 was de Jom Kippoeroorlog officieel voorbij, alhoewel er pas op 26 oktober 1973 op alle fronten een einde kwam aan de vijandelijkheden. Lees mijn bericht op de weblog van 6 oktober 2008 voor meer informatie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s